ANKARA HAVA DURUMU
İLETİŞİM 0 312 5281010

Araştırma Yazıları

Gelard

AŞTİ: Bir Terminalden Ötesi / Hatice TEZGEL / Makina Mühendisi

- +
AŞTİ: Bir Terminalden Ötesi / Hatice TEZGEL / Makina Mühendisi

 

Bulunduğu konum itibariyle farklı kültürlerin birleştiği, dolayısıyla kültürler arası geçişinde merkezi konumundadır AŞTİ. Bu nedenle farklı dilleri duvarlarda, farklı kültürleri taşınanlarda görmek çok doğaldır.

Ulaştırma hizmetleri, günümüzde toplumsal yaşamda sunulan olmazsa olmaz hizmetlerden birini teşkil etmektedir. İnsanların ulaşım alanında hızdan, konfordan, fiyattan ve hizmet kalitesinden olan beklentileri ise teknolojik gelişmelere ve ekonomik refah düzeyine bağlı olarak her geçen gün ciddi bir şekilde artmaktadır. Özellikle, karayolu seyahatlerindeki artışa paralel olarak ülkemizde terminallerde yaşanan önemli yığılmalar, yerel yönetimleri birçok noktada modern terminaller inşa etmeye yönlendirmektedir. [1] Bu çerçevede ülkemizin gerek mimarisi, gerekse de sahip olduğu imkânları dolaysıyla en özel otobüs terminallerinden biri Ankara Şehirler Arası Otobüs Terminali yani yaygın olarak kullanılan ismiyle AŞTİ’dir.

AŞTİ… Bu dört harf şehirlerarası bir terminalden daha fazla anlam barındırır içinde. Düzenlenen bir yarışma sonucunda alanında uzman seçkin jüri üyelerinin kararı sonucunda 1987 yılında yaşama adımını atmış, 1995 yılında faaliyete geçmiştir.  Kimine göre üç katmanlı bir su damlası, kimine göreyse bağlantı yollarının da etkisiyle tıpkı tüm vücuda yaşam dağıtan bir kalbi andıran işletme 541.241 m² arazi üzerine 228.520 m² olarak inşa edilmiştir. 128.520 m²’lik kapalı alana sahip olan AŞTİ’nin sahip olduğu peyzaj alanı adeta bulunduğu bölgenin oksijen kaynağı konumundadır. Konumu itibariyle hem ülkenin hem de şehrin tıpkı görüntüsünün andırdığı gibi kalbi konumundadır. Hem bu kadar merkezi bir konumda olup hem de tüm yoğun sirkülasyonuna rağmen şehri rahatsız etmeden yaşamına devam etmesi AŞTİ’nin mimari açıdan ne kadar özel olduğunun bir kanıtıdır. AŞTİ hem iç organizasyonu hem de dış ulaşım ağlarının sistematiği sayesinde konforlu bir seyahatin başlangıcını veya bitişini misafirlerine sunmaktadır. Bağlantı yol ağının genişliği sayesinde kent trafiğinin yoğunluğunu konuklarına hissettirmezken aynı zamanda Cumhurbaşkanlığı Külliyesi, AOÇ arazisi başta olmak üzere panoramik bir başkent seyrini de yaşatır. Dış yollarda yaşanan kolay ulaşım imkânı otobüslerin terminal giriş veya çıkış yapmasında da devam etmektedir. AŞTİ`de giden ve gelen otobüslerin yolcu park yerleri ayrıdır. Böylece; gelen ve giden otobüslerin aynı yerde bulunmasıyla meydana gelecek kargaşa ortamı önlenmiştir. Batı cephesi gelen yolcuların zemin kat peronlarına, giden yolcuların ise 2. katta bulunan peronlara alınması amacıyla projelendirilmiş olan AŞTİ adeta taşıyıcı kolonlar üzerine yerleştirilmiş iki katlı köprü görünümündedir. Statik anlamda hareketliliğin yapıya zarar vermemesi amacıyla 15 adet birbirinden bağımsız blokların birleştirilmesinden oluşmuştur.

Dış cephe itibariyle Türk mimarisinden farklı bir görünüme sahip olmasına rağmen iç mekâna adımınızı attığınızda adeta bir kervansaray konseptiyle karşılaşırsınız. Bu konsept sebebiyle klasik mekanikleşmiş soğuk bir ulaşım yapısı yerine sıcacık bir yaşam alanına, adeta küçük bir kente adım atmış gibi hissedersiniz. Hem ilk kuruluşu itibariyle hem de zaman içinde ihtiyaca binaen eklentilerle tıpkı bir kente dönüşmüştür. Bu anlamda sadece yolcuların ulaşım amacına yönelik değil, tüm ihtiyaçlarına tabiri caizse tüm hayatına dokunacak şekilde tasarlanmıştır. Bir kentin yaşayanlarına sağlaması gereken güvenli ortamı kent kıvamındaki işletme de karakol, zabıta ve güvenlik merkezleriyle yolcularına sağlamış,  iç alanda bulunan 112 Acil, sağlık ocağı ve eczanesi ile sağlık problemlerine müdahaleyi de ihmal etmemiştir. Şu an kullanım dışı olmasına rağmen ilk projede bulunan oteliyle adeta gelip geçilen değil yaşanan bir terminal hedeflenmiştir. Yolcuların gıda ihtiyacını giderecek kafeteryalar, restoranlar, pastaneler, gelen ve giden yolcu katlarında her blokta eşit sayıda olmak üzere toplam 56 adet büfe yanında 1 adet de market bulunmaktadır. Küçük bir alışveriş merkezini andıran 56 adet dükkândan oluşan çarşısında giderilemeyen ihtiyaçlar iç mekânda tüm katlarda olmak üzere yayılı bulunan kitap stantlarında, gazetecisinde hediyelik eşya satıcılarında ya da çiçekçisinde mutlaka giderilebilecektir. Her 3 katta da yolcuların ihtiyaçlarını gidermeleri için rahat ulaşılabilecek noktalarda tuvaletler yerleştirilmiş, bu küçük kentin halkının temizlik ihtiyacını giderebilecekleri duşlarına ek olarak Türk mimarisinin olmazsa olmazlarından olan 1 adet hamamın eklenmesi de unutulmamıştır. 24 saat yaşayan kent AŞTİ; berberi, terzisi, kuru temizleme dükkânı ve ibadet ihtiyaçlarını giderecekleri mescitleri ile sıcacık mahallelerden müteşekkil görüntüsü oluşturuyor.

Asıl amacı olan ulaşımın aksaksız işleyebilmesi için giden yolcu katında 80 adet gişe konuşlandırılmıştır. Araçlarını kısa süreli olarak bekleyen yolcuların dinlenebilmeleri için peronları ve araçları cam cepheden görebilecekleri bir konumda değişken hava şartlarından da etkilenmeyecekleri iç mekânda gişe arkalarında bekleme grupları yerleştirilmiş olup, uzun süreli bekleyenler için daha sessiz ve yolcu hareketliliğinden etkilenilmeyecek gişe üstleri tercih edilmiştir.

AŞTİ, tüm ulaşım ağlarının buluşma noktası olması sebebiyle de önemlidir. Karayolu taşımacılığı yanında havayoluna ulaşımın başlangıç ve bitiş noktasıdır. Yolcuların raylı sistem ANKARAY sayesinde şehrin diğer bölgelerine transferi yapılır. ANKARAY’a 2017 yılı verilerine göre aylık ortalama 1.431.436 bin biniş olmaktadır.[2]      

Bulunduğu konum itibariyle farklı kültürlerin birleştiği, dolayısıyla kültürler arası geçişinde merkezi konumundadır AŞTİ. Bu nedenle farklı dilleri duvarlarda, farklı kültürleri taşınanlarda görmek çok doğaldır. Gürcistan-Türkiye ticaretinin simgesi haline gelen taşıma araçları üzerine metrelerce yüksekliğe varan valiz istiflenmesi yadsınmaz. Vazgeçilmez bir diğer görüntü olan ve Anadolu’nun dört bir köşesinden gelen “erzak göçü” ne tanıklık edersiniz. Geleneksel yöntemlerle üretilen kışlık erzak, tatlı, un, pirinç ve meyvelere alışkındır koridorlar. Kimi zaman Suriyelilere kimi zaman Afganlara açar kucağını. Doğu ile batıyı kuzey ile güneyi kaynaştırır.

İnsanı barındıran AŞTİ insancıl tüm duyguları da bir arada barındırır. Sevgiyle- nefret, acıyla–sevinç bir arada yaşanır. Kimilerini kavuştururken büyük bir sevinçle, kimileri gözyaşlarıyla uğurlanır. Bir tarafta omuzlarda askere uğurlanırken birileri, diğer bir yanda bir sada yükselir başka birinin sonsuzluğa uğurlandığına dair. Kiminin ilk adımıdır yeni bir hayata başlangıcının kiminin yaşamının son noktası. Ulaşımın kültürlerin duyguların harmonisidir AŞTİ. Sanırım tüm yıllanmışlığına rağmen vazgeçilmez kılan da budur AŞTİ’yi…

[1] Kahraman Çatı, Yusuf Bilgin, Şehirlerarası Terminal İşletmelerinde Hizmet Kalitesi: Kocaeli Terminal İşletmesi Örneği, Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 2 s.24

[2] https://www.ego.gov.tr/dosya/indir/14748.pdf

YORUM GÖNDERYorumlarınızı göndermek için alt kısımdaki formu kullanabilirsiniz.